افزایش خودکشیها در کردستان و بیتوجهی مسئولین نسبت به قبل
نگاهی به حقوق بشر کردستان ایران ؛ ۲۷ شهریور ماه ۹۷ : دولت از ارائهی آمارهای راستین در این رابطه خودداری میکند، پدیدهی خودکشی در میان مردم کردستان روز به روز در حال افزایش میباشد.
«کارشناسان معتقد هستند که “فشارهای اقتصادی موجود درایران و همچنین کوردستان، سبب بروز بیماریهای روانی و اجتماعی شده است”. دولت اقدامی در رابطه با حل این مشکلات نکرده بلکه خودکشیها روز به روز بر زخمها و دردهای مردم نمک میپاشد، افسردگی و بیماری های روانی به دلیل”گرانی، بیکاری، افزایش سرسامآور اقلام خوراکی و خانگی” ملموس میباشد. شهر، رنگ خاکستر به خود گرفته است و مردم بسیار ناامیدند و به همین علت به خودکشی روی میآورند. خودکشی یکی از معضلات اجتماعی است که عوامل تشدید آن بنا به ویژگیهای فردی و فرهنگی آن منطقه متفاوت است و جهت پیشگری از آن باید از سوی نهادهای همچون وزارت بهداشت و سلامت، آسیبشناسی شود. چرا که خودکشی چند وجهی است و تنها فرد مسبب آن نیست، بلکه باید عوامل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی نیز مورد توجه قرار گیرد.
عمل خودکشی از دورآنهای بسیار قدیم تا به حال وجود داشته است، اما آنچه تازگی دارد گسترش و افزایش آمار خودکشیها میباشد. اکثریت گزارشهای سازمآنهای مدنی بر عامل اقتصادی امر تکیه میکنند. آمارهای انتشار یافته در مورد خودکشی کامل نبوده و آنطورکه باید تعداد واقعی خودکشیها را اعلام نمیکنند. خودکشی طبق تحقیقات بعمل آمده در بین قشر فقیر بیشتر است.
در این بین کوردستان با داشتن نرخ بالای خودکشی در سنین مختلف با معضلی جدی روبرو شده است که همه در حل آن عاجزند. بر اساس آمارهای اعلام شده میزان خودکشی در ایران از هر ١٠ نفر ٣ نفر است و استآنهای سنندج، ایلام، کرماشان در این بین دارای آمار بالایی از خودکشی در ایران هستند. چنانچه از فروردین ماه سال جاری تا کنون ٦۰ تن در سنین مختلف و در شهرهای مختلف کوردنشین با اقدام به خودکشی به زندگی خود پایان دادهاند.
هرچه تغیرات در جامعه بیشتر باشد یا بر اساس عوامل فرهنگی و سنتی باورهای مردسالارانه در جامعه شدت بگیرد، آمار خودکشی نیز افزایش مییابد. عواملی همچون بیکاری، تورم، مشکلات اقتصادی و… نیز دلایل زمینهساز خودکشی در مردمان این مناطق هستند. گزارشهای خودکشی حاکی از آنست که استآنهای کوردستان خصوصا بخاطر میزان خودکشی زنان در رتبههای اول تا سوم قرار دارند. چنانچه در اثنای آمار و اطلاعات آمده، طی دو سال اخیر تاکنون ۵۰ زن در شهرهای مختلف کوردستان با اقدام به خودکشی به زندگی خود پایان دادهاند. طی دو ماه اخیر سه مورد در شهر سقز، یک مورد در دیواندره و یک مورد در سردشت و یک مورد در سنندج نشان از افزایش آمار خودکشی در شهرهای کوردستان دارد. اگرچه گفته میشود آمار مشخص و دقیقی در دست نیست اما همین میزان، زنگ خطری جدی برای دولت بشمار میرود.
به گفته فعالان حقوق زنان در کوردستان، زنان در جامعه کوردی در خانواده از سوی پدر، برادر و گاه مادر مورد خشونت قرار میگیرند، آنها وقتی میبینند در یک موقعیت فرودست قرار گرفتهاند و از حقوق انسانی، اجتماعی و مالی ناچیزی برخوردارند تنها راه موجود برای پایان دادن به شرایط سخت اقدام به خودکشی میکنند. به گفته آنها فقر و تبعیض جنسیتی و سنت و مشکلات اجتماعی و سیاسی و تعصبهای سنتی و دینی و تجاوز و آزار جنسی، همچنین ازدواجهای تحمیلی مسبب بروز و افزایش پدیده خودکشی در بین زنان کوردستان شده است اما آنچه بیشتر به آن دامن میزند تبعیض جنسیتی، قوانین مردسالارانه و فرهنگ پدرسالاری است. آمار خودکشی سنین کودکان و نوجوانان را نیز در برگرفته است. تبعیضهای حکومتی و نبود امکانات ورزشی، تفریحی و شادیآور، الگوبرداری نادرست از فضای مجازی اینترنتی، اختلافات خانوادگی، فقر مالی و نبود امید به زندگی زمینهساز افزایش آمار خودکشی در سنین پایین است. تبعیض و ناعدالتی و عقبماندگی در سراسر کوردستان بسیار مشهود است.
“دولت” در کشورهای توسعه یافته توانسته فارغ از هرگونه نژاد، رنگ، دین و مذهب نقش کلیدی خود را در ایجاد مکانیزمهای لازم به منظور بهرهمندی از تمامی توان و تخصص افراد ایفا نماید، اما در ایران طی ۵۰ سال اخیر با وجود داشتن استعدادهای برتر علمی، ورزشی، هنری و صنعتی در کوردستان که میتوانند در مسیر توسعه و پیشرفت گام بردارند توجه جدی معطوف نگردیده است. با نگاهی گذرا به اصول قانون اساسی مشخص میگردد که داشتن حقوق مساوی و بهرهمندی از تمامی امکانات و نیز ایجاد فرصت برابر شغلی حق مسلم هر شهروند است. حقی که در کوردستان بیشتر از سایر استانها پایمال شده است. چنانچه بر اساس اصول ” ۱۹-۲۰-۲۸ ” قانون اساسی، هر ایرانی در هر نقطه از ایران حق دارد از تمامی امکانات و تسهیلات بهرهمند گردند و موقعیت جغرافیایی و اقلیتی نمیتواند مانع رشد و توسعه آنان گردد. چنانچه این تبعیضها، فقر، بیکاری، تورم و معضلات اجتماعی و در نتیجه نرخ بالای خودکشی خصوصا در مردان را بهمراه خواهد داشت.
در استانهای کوردستان حکایت خودکشی بسی ناامید کنندهتر است. وجود تبعیض ناروا در طول سالیان متمادی این مناطق را به یکی از توسعه نیافتهترین بخشهای ایران تبدیل کرده است که اصلیترین شاخصهای این تبعیض را میتوان در میزان درآمد سرانه مردم (کمتر از نصف میانگین کشور) و آمار بیکاری در کوردستان مشاهده کرد. در بسیاری از کشورها به منظور کنترل همه جانبۀ مسائل خودکشی “مرکز ملی پیشگیری از خودکشی” تاسیس شده است چرا که برای یافتن راههای پیشگیری از خودکشی بایدگروههای آسیبپذیر را شناسایی کرد -مهاجران، اقلیتهای نژادی، زندانیان، اقشار محروم، زنان بیسرپرست و بدسرپرست، افرادی که بستگانشان خودکشیکردهاند و…- و دسترسی به راههای ویژه خودکشی را محدود کرد، چرا که مداخله سریع موجب جلوگیری از خودکشی افراد آسیبپذیر میشود.
امروزه معضل خودکشی چون سایر معضلات دیگر در سطح کوردستان (خصوصا در میان قشر جوان و بیکار) رو به فزونیست که یکی از عوامل اصلی در تشدید این معضل به مقوله اشتغال و بیکاری در بین جوانان باز میگردد.
بنابراین جهت پیشگیری از این معضل لازم است با ایجاد فضای کسب و کار و اشتغال جوانان، ایجاد نشاط اجتماعی، آموزش مهارت زندگی، ریشهیابی بر اساس فرهنگ هر استان، افزایش تعاملهای خانوادگی و اقتصادی و آگهی بخشی در این زمینه اقدامات لازم صورت گیرد .»
